کشت و پرورش قارچ گانودرما

کشت و پرورش قارچ گانودرما
قارچ گانودِرما (Ganoderma Lucidum) که در طب سنتی چین و ژاپن از ۴۰۰۰ سال پیش مورد استفاده قرار می‌گرفته؛ امروزه به عنوان یک داروی معجزه آسا برای بسیاری از بیماری‌ها در سراسر دنیا شناخته شده و مورد توجه قرار گرفته است. با شیوۀ پرورش قارچ گانودرما آشنا شوید.

محل رویش طبیعی قارچ گانودرما (“رِی­شی” در زبان ژاپنی،” لینگ­ زی” در زبان چینی و “یونگ­ زهی” در زبان کره‌­ای نام‌های دیگر این قارچ هستند) در جنگل و بر روی چوب ‌های پوسیدۀ درختان است. این قارچ بیشتر در چین و ژاپن یافت می‌شده و از طریق همین کشور‌ها نیز به دنیا معرفی شده است. در ایران نیز در شهر‌های شمالی و کرانۀ دریای خزر می‌روید و گونۀ ایرانی آن به دلیل وجود پلی ساکارید‌های بیشتر در آن ارزش دارویی بالاتری دارد. امروزه به علت کمیابی این گیاه در جنگل­‌ها، تولید انبوه آن به صورت پرورشی انجام می­‌گیرد. پرورش قارچ گانودرما به علت شهرتی که از لحاظ دارویی پیدا کرده منبعی بسیار سودمند و درآمدزاست.

قارچ گانودرما چیست و چه خواصی دارد؟
گانودرما در میان قارچ‌ها بهترین و مؤثرترین قارچ دارویی نامیده شده و در چین به پادشاه گیاهان­ دارویی موسوم است. این قارچ در رنگ­‌های قرمز، سیاه، زرد، بنفش، سفید و سبز یافت می‌شود، اما نوع قرمز آن بیشتر مورد بررسی و توجه قرار گرفته و خواص دارویی به آن نسبت داده شده است. این قارچ عجیب سرشار از مواد بیولوژیکی فعال از جمله آنتی‌اکسیدان‌ها، پلی ساکارید و پلی ترپنوئید، اسید گانودریک، استرول‌های گیاهی، پروتئین‌ها و ویتامین‌ها، پتاسیم، فسفر و کلسیم است. از این قارچ در درمان بسیاری بیماری­‌ها همچون سرطان، ایدز، بیماری‌ های قلبی، دیابت، آسم و … استفاده می‌شود و دارای خواص درمانی بی‌­شماری همچون خاصیت ضد التهابی، تقویت سیستم ایمنی بدن، آرامبخش، ضد ویروس و ضد باکتریایی، آنتی هیستامین و بسیاری دیگر است. همچنین در صنعت زیبایی برای پوست و مو و لاغری نیز مورد استفاده قرار می­‌گیرد. مصرف این قارچ عوارض جانبی ندارد، اما با مصرف همزمان برخی دارو‌ها از جمله دارو‌های سرطان یا فشارخون ممکن است تداخل منفی داشته باشد و باید با پزشک مشورت گردد.

شیوۀ کشت و پرورش قارچ گانودرما
برای پرورش قارچ گانودرما، پیش از هرچیز باید کیسه‌های پلاستیکی تمیز و مناسب (پلی پروپیلن) تهیه گردد، سپس محیط کشت (مدیوم) قارچ آماده و به کیسه‌ها انتقال یابد. برای تهیه مدیوم قارچ مقداری خاک اره با ۱۰% سبوس برنج و ۳% آهک مخلوط می­‌گردد. پس از انتقال، در کیسه­‌ها محکم با نخ بسته می­‌شود.

مرحله استریلیزاسیون
کیسه‌های حاوی مدیوم در فشار کم و حرارت ۹۵ تا ۱۰۰ درجه سانتی­گراد استریلیزه می‌شوند.

مرحله بذرپاشی
پس از خنک شدن کیسه‌ها نوبت به مرحلۀ بذرپاشی می‌رسد. این مرحله به­ صورت کاملا بهداشتی و با استفاده از هود بر روی کیسه‌ها انجام می‌گیرد. محیط اتاق باید کاملا تاریک و دمای محیط کشت بین ۲۸ تا ۳۵ درجه سانتی­گراد و با دی اکسید­کربن بالا باشد. سه تا چهار هفته بعد، محیط کشت ریسه (ملیسیوم، نخینه‌های قارچ) دوانده است.

مرحله بازکردن درب کیسه­‌ها
زمان برداشتن و باز­کردن درب کیسه‌ها بسیار مهم و حساس است. زمانی که ریسه­‌ها نیمی از کیسه را گرفته‌­اند (و نه بیشتر یا کم­تر) مناسب­ترین موقع است. سپس کیسه ­ها به سالن تولید منتقل و بر روی قفسه ­ها قرار می‌گیرند. در این هنگام رطوبت باید ۸۵ الی ۹۵ در صد باشد و آبیاری حداقل دو بار در روز انجام گیرد. یک تا دو هفته زمان می‌برد تا قارچ­های گانودرما ظاهر گردند. وقتی کلاه قارچ زردرنگ تشکیل شد باید دما و رطوبت را کاهش داد.

مرحله برداشت اول
رشد قارچ گانودرما کند است. دو تا سه ماه پس از ظاهر شدن قارچ‌­ها، هنگامی که قارچ‌­ها به رنگ قرمز در­آمد و حاشیۀ سفید آن­ها محو گردید، زمان برداشت فرا­­رسیده است. پس از برداشت فلاش اول (بازه زمانی برداشت قارچ که چند­روز طول می­‌کشد)، فلاش دوم ظاهر خواهد­شد.

مرحله برداشت دوم
بعد از برداشت اول، محل نگهداری و دما و رطوبت باید به حالت اول برگردانده شود تا شرایط برای رشد و برداشت دوم مهیا شود. قارچ­‌های گانودرما پس از برداشت، در شرایط ویژه خشک می­‌شوند و سپس باید در محیط سرد و خشک نگهداری گردند.

آفات محیط کشت گانودرما
کپک­‌هایی همچون نوروسپورا و تریکودرما و یا کنه‌ها ممکن است به محیط کشت این قارچ حمله و آن را آلوده کنند. دلیل ظهور این آفات، پاره شدن کیسه­ها یا بذرپاشی غیراصولی است که باید به آن بسیار توجه کرد.

شکل­‌های مصرفی گانودرما
قارچ گانودرما مزۀ تلخی دارد و به تنهایی قابل خوردن نیست، اما از این قارچ به شکل خوراکی، در چای، قهوه و شکلات استفاده می‌گردد. همچنین پودر، قرص و کپسول­‌های دارویی آن در بازار عرضه می­‌شود و عصارۀ آن نیز در موادی همچون شامپو و خمیردندان مورد استفاده قرار می­‌گیرد.

کمک نیاز دارید؟ چت از طریق واتساپ