برندگان جایزه پریتزکر (The Pritzker Prize)

جایزه پریتزکر (The Pritzker Prize) به عنوان مهم ترین و برترین جایزه در دنیای معماری که به‌ دفعات زیاد از آن با عنوان جایزه نوبل معماری یاد شده‌ است، به معمار یا معماران زنده ای اهدا می‌ شود که آثار ساخته‌ شده ی ایشان، کمک‌ های قابل توجه و و پیوسته ای به زندگی بشریت داشته است…

توجه داشته باشید این جایزه به فرد یا افراد تعلق می گیرد! نه دفاتر معماری. همانطور که در سال ۲۰۰۰ میلادی، هیئت داورانِ جایزه معماری پریتزکر، رم کولهاس (Rem Koolhaas) را به عنوان برنده این جایزه معرفی کرد، نه شرکت او یعنی OMA را! و یا در سال ۲۰۱۶ میلادی که آلخاندرو آراونا (Alejandro Aravena) معمار شیلیایی به عنوان برنده معرفی شد، نه شرکت او یعنی Elemental!

البته براساس توضیحی که در بالا یادداشت شد، جایزه معماری پریتزکر به معمار یا معماران زنده اهدا می‌ شود! یعنی این جایزه ممکن است به چندین نفر که با یکدیگر کار می کنند، نیز اعطا شود. همانطور که این جایزه در سال ۲۰۰۱ میلادی به هرتزوگ و دمورن (Jacques Herzog & Pierre de Meuron) معماران سوئیسی، در سال ۲۰۱۰ میلادی به کازویو سجیما (Kazuyo Sejima) و ریوئه نیشی زاوا (Ryue Nishizawa) معماران ژاپنی، در سال ۲۰۱۷ میلادی به رافائل آراندا (Rafael Aranda)، کارما پیژم (Carme Pigem) و رامون ویلالتا (Ramon Vilalta) معماران اسپانیایی و در سال ۲۰۲۱ میلادی نیز به آن لاکاتون (Anne Lacaton) و ژان فیلیپ واسال (Jean-Philippe Vassal) معماران فرانسوی-مراکشی اهدا شد.

جایزه معماری پریتزکر در سال ۱۹۷۹ میلادی و توسط جی آرتور پریتزکر (Jay Arthur Pritzker)، کارآفرین و هم بنیانگذار شرکت بین‌ المللی هتل‌ داری آمریکایی هایت و همسر وی سیندی پایه گذاری شده است! لازم به بیان است بنیاد هایت هزینه‌ های این جایزه را تامین می کند… به برنده ی جایزه ۱۰۰٬۰۰۰ دلار ایالات متحده آمریکا، یک گواهی تقدیر و از سال ۱۹۸۷ میلادی به بعد یک مدال برنز با طرحی الهام‌ گرفته از آثار لویی سالیوان (Louis Sullivan) معمار آمریکایی قرن بیستم اهدا می‌ شود که بر روی آن سه کلمه ی لاتین firmitas (ایستایی)، utilitas (کارایی) و venustas (زیبایی) حک شده‌ است. لازم به بیان است این سه کلمه، سه کیفیت مطلوب معماری از نظر ویتروویوس، معمار روم باستان می باشد.

هر معمار دارای پروانه ی اشتغال می‌ تواند با ارسال تقاضایی پیش از یکم نوامبر هر سال میلادی خود را نامزد دریافت جایزه ی سال آتی کند! جالب است بدانید در سال ۱۹۸۸ میلادی، گوردون بانشفت معمار آمریکایی خود را نامزد دریافت این جایزه بین المللی کرد و در نهایت برنده ی جایزه نیز شد (در سال ۱۹۸۸ میلادی، گوردون بانشفت و اسکار نیمایر هر دو به شکل مستقل برنده ی جایزه شدند)… هیئت داوران این جایزه در اوایل هر سال میلادی نامزدها را می‌ سنجند و برنده را در بهار آن سال اعلام می‌ کنند.

اما اولین برگزیده ی این جایزه ی جهانی کسی نبود جز معمار آمریکایی، فیلیپ کورتلیو جانسون (Philip Cortelyou Johnson). جایزه معماری پریتزکر تاکنون در طول چهل و دو سال برگزاریِ بدون وقفه ی خود، برندگان مختلف خود را شناخته است! تاکنون ۲۲ کشور با حداقل یک معمار برنده ی این جایزه در جهان وجود دارد (تا به امروز، نیمی از برندگان اروپایی هستند! همچنین تاکنون هیچ معمار آفریقایی به عنوان برنده ی این جایزه شناخته نشده است و تنها قاره ی بدون برنده می باشد).

تا به امروز، شش معمار زن به عنوان برنده جایزه معماری پریتزکر معرفی شده اند:

زاها حدید در سال ۲۰۰۴ میلادی ، کازویو سجیما در سال ۲۰۱۰ میلادی (به همراه با ریوئه نیشی زاوا)، کارما پیژم در سال ۲۰۱۷ میلادی (به همراه رافائل آراندا و رامون ویلالتا)، ایوان فارل و شلی مک نامارا در سال ۲۰۲۰ میلادی و آن لاکاتون در سال ۲۰۲۱ میلادی (به همراه ژان فیلیپ واسال).

جالب است بدانید در سال ۲۰۱۲ میلادی، لو ونیو (Lu Wenyu)، شریک و همسر وانگ شو (Wang Shu) معمار چینی، پیشنهاد تقسیم جایزه را رد کرد و گفت:

“I never wanted a Pritzker.”

البته بیان یک نکته نیز خالی از لطف نیست که در سال ۱۹۹۱ میلادی، رابرت ونچوری (Robert Venturi) به عنوان برنده ی جایزه پریتزکر اعلام شد؛ اما در این بین، نامی از همسر و شریک وی یعنی دنیس اسکات براون (Denise Scott Brown) در میان نبود! در سال ۲۰۱۳ میلادی، برخی از سازمان‌ ها و شخصیت‌ ها خواستار بازبررسی این موضوع و همچنین اهدای جایزه (جایزه مربوطه به گذشته) به دنیس اسکات براون شدند (دنیس اسکات براون در افتخار دریافت این جایزه با همسر خود شریک شناخته شود)؛ اما پیتر پالمبو (Peter Palumbo) رئیس وقت هیئت داوران جایزه معماری پریتزکر در آن سال با این درخواست مخالفت کرد و گفت:

“هیئت منصفه حال حاضر نمی‌ تواند جزئیات جوایز گذشته را مورد بازبررسی قرار دهد، یا از آن انتقاد کند و یا آن را رد کند!”

ابگینه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

کمک نیاز دارید؟ چت از طریق واتساپ