همه آنچه بایستی درباره خانه بروجردی ها به عنوان انتخاب برتر یونسکو بدانید - معماری

همه آنچه بایستی درباره خانه بروجردی ها به عنوان انتخاب برتر یونسکو بدانید

0 359

شهر کاشان (مرکز شهرستان و فرمانداری ویژه کاشان و بخشی از استان اصفهان) با خانه های تاریخی خود شهرت دارد! خانه هایی که برخی از آن ها ، امروز تبدیل به هتل هایی لوکس شده اند. در میان تمامی این خانه ها می توان خانه بروجردی ها (نطنزی ها) را در صدر زیباترین آن ها قرار داد.

ساخت آن به دوران قاجار (سال ۱۲۹۲ هجری قمری) باز می گردد و در خیابان علوی ، در محله سلطان میر احمد بنا شده است. این خانه با بادگیرهای قرینه هلالی شکل زیبایی بر بام تالار و کلاه فرنگی روی آن یکی از زیبا ترین جلوه‌ های معماری ایرانی را به معرض نمایش می ‌گذارد! در کتیبه بدنه حیاط‌ های نورگیر سرپوشیده، تاریخ ۱۱۹۴ هجری قمری که سال ساخت بنا می ‌باشد، مشخص شده است!

نقاشی های زیبا و گچ بری ها دیدنی خانه بروجردی ها زیر نظر صنیع الملک ، نقاش بزرگ ایران و عموی کمال الملک اجرا شده ‌است. صاحب این خانه، حاج سید حسن نطنزی از بازرگان ‌های نطنزی مقیم کاشان و معمار آن استاد علی مریم کاشانی بوده ‌است. جالب است بدانید هدف او از ساخت این خانه ، برآورده کردن شرط تعیین شده از طرف پدر دختر مورد علاقه ی خود بوده است! لازم به بیان است علی مریم‌ کاشانی معمار معروف ایرانی سده ۱۳ هجری (یا ۱۹ میلادی) می ‌باشد که بناهای معروفی را در شهر کاشان طراحی نموده است.

حاج سید حسن نطنزی به خاطر سفرهای زیادی که به شهر بروجرد داشته است، به بروجردی معروف شده است! وی عاشق دختر سید جعفر طباطبایی نطنزی ، یکی از بزرگ ترین تاجران فرش آن زمان می ‌شود و طباطبایی نیز برای رضایت دادن نسبت به ازدواج آن ها شرطی می‌ گذارد! او که در خانه بسیار زیبایی که اکنون با نام خانه طباطبایی ‌ها شناخته می ‌شود، زندگی می ‌کرده است و به سید حسن می ‌گوید که باید خانه ‌ای همچون خانه ی من بسازی تا دخترم را به همسریت در بیاورم! سید حسن نیز قبول می‌ کند و بعد از ۷ سال که ساخت حیاط اندرونی در زمینی به مساحت تقریبی ۱۷۰۰ مترمربع ، به پایان می ‌رسد، در خانه ساکن می شود و بعد از ۱۱ سال ، تالار اصلی نیز تکمیل می ‌شود.

خانه بروجردی ها متناسب با خصوصیات اقلیمی و شرایط آب و هوایی منطقه کویری شهر کاشان طراحی و ساخته شده است؛ به گونه ‌ای که در گرمای شدید تابستان هوای خنک و بسیار مطبوعی از طریق بادگیرهای واقع در بالای پشت بام به‌صورت طبیعی و دائمی به زیرزمین ‌ها سرازیر می شود و در آن ‌ها جریان می‌ یابد. بنا حیاطی کشیده دارد که در دو سر آن دو مجموعه فضائی مهم قرار گرفته ‌اند و نمای این دو بخش نسبت به دو جبهه دیگر ارتفاع بیشتری دارد.

کاربندی زیر گنبدخانه خانه بروجردی ها

مصالح اصلی به ‌کار رفته در بنای خانه بروجردی ها ، خشت خام است و تمامی عناصر سازه‌ های اصلی بنا یعنی جرزها، دیوارها و پوشش ‌ها از خشت خام با ملات گل یا گچ یا ترکیب آن‌ ها ساخته شده‌ اند. آجر ختایی با اشکال و طرح‌ های گوناگون در نماها و ازاره‌ ها (قسمت پایینی دیواره ‌ها) و کف فرش ‌ها به کار گرفته شده است و نمای بدنه‌ ها نیز از آستر کاه گل همراه با گچبری ‌های متنوع استفاده شده است. دیوارهای خارجی و کف پشت بام خانه بروجردی ها هم با کاه گل اندود شده است! در بعضی از قسمت‌ ها که نیاز به ایجاد پوششی تخت بوده است یا در معرض نیروی کششی قرار داشته است، از چوب نیز استفاده اندکی شده است. این چوب‌ ها در برخی از قسمت ‌ها مانند ستون‌ های تزئینی ایوان و زیر پوشش حیاط های نورگیر سرپوشیده تابستان ‌نشین، در معرض دید بوده است و در برخی نقاط مثل سقف ‌های تخت راهروهای طرفین ایوان اصلی، پوشیده هستند!

بالکن و گچ ‌بری دیواری خانه بروجردی‌ ها

خانه بروجردی ها اکنون محل اداره میراث فرهنگی کاشان است. قسمت بیرونی خانه از سال ۱۳۵۳شمسی به تملک سازمان میراث فرهنگی درآمده است و در فهرست آثار تاریخی کشور ثبت شده است! بخش اندرونی که در شمال شرقی و شرق بنا واقع شده است، هنوز تحت مالکیت خصوصی است. خانه بروجردی ها در تاریخ ۱۳۵۴/۰۳/۱۳  به شماره ۱۰۸۳ در فهرست آثار ملی كشور به ثبت رسیده است.

لازم به بیان است خانه بروجردی ها در کاشان از نظر محبوبیت جاذبه توریستی به عنوان انتخاب برتر یونسکو در سال ۲۰۱۵ میلادی و ۲۰۱۶ میلادی اعلام شده بود!

منابع

  • راهنمای گردشگری شهرستان‌ های کاشان ، رضا صفی پور
  • صد خانه صد پلان ، دکتر حسین فرخ یار، انتشارات دانشگاه آزاد کاشان، ۱۳۹۰ شمسی
ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

nec accumsan Lorem consequat. eget non id, Aliquam
Open chat
از من بپرس
سلام ! هر سوالی که داری همین حالا بپرس !
تیم پشتیبانی ما 24 ساعته در خدمت شماست .

(تبلیغات هزینه نیست، بلکه سرمایه گذاری کوتاه مدت است با تبلیغات در معماری و زندگی بیشتر دیده شوید )